Depresyon

"Duvarı yıkacak gücüm yoksa onu yıkmak için kendimi paralayacak halim yok tabii ki, fakat önümde duvar var diye ona boyun eğecek de değilim.”

Fyodor Dostoyevski/ Yeraltından Notlar

Bir tuhaflık var, bir terslik, bir anlamsızlık, çok garip değil mi, aklı şaşmaz mı insanın? Başı sonu belirsiz bir dolambaç gibi.

Oturmuşum ileride bir ağaca bakıyorum. Alevli bir rüzgâr var başımın üstünde ıslık çalıyor, hem yakıyor hava, hem üşütüyor öyle bir sonbahar sabahı. Sanırım tuhaflıklardan biri de bu, bu ağaç… Çıplak ama dalları öyle mağrur duruyor ki hayran kalıyorum.

Bu kış arifesinde zavallı görünmen gerekiyordu, yapraklarını dökmüş, soğuk günlere hazırlanan bir cılız ağaç olarak hüzün yaratman gerekiyordu, eser yok…

Kader gayrete âşıktır derler. Ne derin, ne anlamlı bir deyiş. Hiçbir olumsuzluğa yön vermeyen tertemiz, pırıl pırıl bir söz, tembelliğe, çabasızlığa, vazgeçişlere inat içselleştirdiğim bir bakış açısıdır aynı zamanda. Gayret olmadan hayat nasıl devam edebilir ki? Dışarıda her şey gün geçtikçe daha da zorlaşıyor, bireysel hayatlarımız dışında maruz kaldığımız, kimine göre coğrafya, kimine göre toplumsal olaylar ve değişimler bizi omuzlarımızda kocaman bir suçluluk küfesiyle dolaşmaya zorluyor. Topyekûn aklımızı kaybettiğimize inandığımız günler yaşıyor ve bu halimizle hayata sanki her şey olağanmış tadında devam etmeye çalışıyoruz. Kolektif bir kötülüğün güvenin karnını deştiği akıl almaz zamanlar ve sonuç kolektif depresyon…

İşte bu nedenle biraz depresyonu konuşalım istedim, acılar paylaşıldıkça azalırmış, bizim de toplumsal acımızı hafifletmek için akıtmak, konuşmak, paylaşmak ve olabildiğince o irinden uzaklaşmak faydalı olabilir.

Depresyon öyle bir hal ki insanın hayatını altüst eder, her şeyi rayından çıkarır ve inanılmaz şaşırtır. Mantık çoğunlukla devre dışıdır, kontrol ellerinin arasından kayar ve sen Bir tuhaflık var bu işte dersin, bir terslik, bir anlamsızlık, çok garip değil mi, aklı şaşmaz mı insanın? Başı sonu belirsiz bir dolambaç gibi diye düşünürsün. Kendini korumak adına ördüğün duvarlar, o sırça köşk birdenbire paramparça olur, uçurumdan buz zemine düşmek gibi. Soğuk, güvensiz, acı veren bir zemin. Çarparsın, bir bakmışsın ki o buz çatlamış ancak yarılmıyor. Sen içinde kaybolamıyorsun ama her an buz tamamen kırılacak sen de derinlerde yok olacaksın hissi Demokles’in kılıcı gibi başının üzerinde sallanıp duruyor. Hiç geçmeyeceğini sandığın derin bir öfke, kendini hırpalama hali, tarifsiz isyan ve kabullenememe durumudur yaşadığın.

Sonra bir bakarsın yorulmuşsun, yaşadıklarından, suçluluk duygularından, intikam alma arzundan yorulmuşsun. Depresyonu güçsüzleştiren bir his yükselmeye başlar. Artık yeter… İnanamadığını, güvenemediğini görür ve sessizce bekler bu his, ta ki o tek çıkış yolunu keşfedene kadar.

İnanmak… Evet, inanmak, inanç. Kendine inanmak, senin gibi düşünenlerin gücüne inanmak, Tanrıya inanmak, doğaya, zamana, evrene sana hangisi doğru geliyorsa ona tutunmak ve sadece inanmak. , İşte o andan sonra nehir yatağını değiştiriyordur artık. Var olan akış yönünü tamamen terk ederek yeni bir akış yönü belirlersin, bu böyledir, başka türlüsü düşünülemez. Azıcık burnunu o karanlıktan çıkarıp çevrene baktığında şaşırırsın tam da o halde çevrende onlarca, binlerce, milyonlarca “sen gibi” ler aynı senin yaptığın gibi inancını kuvvetlendirecek dayanak arıyor. Sana der ki, buradayım ve sen de buradasın. Geride bırak, daha öncekiler gibi.

Yakın bir zaman önce Jale Sancak Hocamızla bir İstanbul gezisinde inci metaforunu konuşmuştuk, konu tabii ki öykülerdi. Demişti ki, eğer kopan kolye pırlantaysa, taşsa düşer. Düşmenin sembolik anlamı beni etkilemişti ancak devam edince o etkilenme sarsılmaya evrildi. Oysa inci düşmez demişti. İncilerden oluşan bir kolye dağılır, saçılır, darmadağınık olur, saçılır ve kaybolur. Biz de sanırım biraz saçıldık, dağıldık, içimizdeki iyi duyguların birazı kayboldu. Ancak hala ellerimize bakıyoruz, kalanlara, toparlayabildiklerimize. Onlar hala elimizde, onları hala özenle sarıp sarmalayabilir ipeklerle saklayıp koruyabiliriz.

Bir yanımız kaybolanları yasını yaşarken bir yanımız taneleri birleştirmeye çalışır.

Ayşegül Ekşioğlu